Cursus Relaties Les 4 – De Regie
In de eerste les heb je ontdekt dat jouw persoonlijke levensgeschiedenis, ontwikkelingen en keuzes invloed hebben op je relatie. In les twee zijn jullie nagegaan in welke mate jij bij je partner jezelf bent en hebben jullie elkaars kwaliteiten onder de loep genomen. In de derde les kreeg je meer inzicht in je persoonlijke drijfveren en de invloed van loyaliteit binnen jullie relatie.
In deze les ga je aan de slag met hoe je verantwoordelijkheid neemt voor jezelf en bespreek je wat het voor jou en je partner betekent als je dit doet.
De les bevat opdrachten om alleen en samen te doen. De opdrachten om samen te doen kun je goed doen tijdens een wandeling. Maak in dat geval een print, zodat je de vragen bij je hebt.
Het doel van deze les:
Je ontdekt dat jij het vermogen hebt en verplicht bent aan jezelf en de ander om verantwoordelijkheid te nemen voor jezelf.
Om verantwoordelijkheid te nemen voor jezelf is het belangrijk om te weten hoe het van binnen bij je werkt. Om dit uit te leggen gebruiken we de metafoor van: de koets.
Sara heeft een druk leven als studente en door het bijstaan van haar moeder bij de verzorging van haar gehandicapte zus. Daarbij is ze het aan zichzelf verplicht om verantwoordelijkheid te nemen voor zichzelf. En ze heeft daar ook alles voor in huis. Maar, hoe doet Sara dat?
Stel Sara voor als koetsier. Ze zit als menner op de bok. In de prachtige koets zit haar eigenheid. Naast haar op het bankje staat haar schatkist vol met genetisch materiaal (kwaliteiten) dat ze heeft meegekregen vanuit haar voorgeslacht. Een deel van haar kwaliteiten is (over)ontwikkeld, maar ze heeft ook niet ontwikkelde kwaliteiten in haar schatkist. Onder het bankje schuilt de schade die Sara heeft opgelopen door de tegenslag in haar leven. Denk aan de financiële zorgen binnen het gezin en de gevolgen die Sara daarvan heeft ondervonden. Ze kon niet mee op studiereizen en werd op school soms uitgelachen om haar tweedehandse kleding. Dat heeft haar schade gedaan. Zo kan Sara soms onzeker zijn in contacten met anderen. Sara stuurt de paarden (haar kwaliteiten) voor de koets aan. Afhankelijk van de situatie zet ze twee, vier, zes of zelfs acht paarden voor de koets. De paarden zijn aan elkaar verbonden met leidsels. Hierin speelt loyaliteit aan degenen die aan de koorden zitten/trekken een grote rol.
Sara is als koetsier allereerst verantwoordelijk om leiding te geven aan haar passagier in de koets: haar eigenheid. Sara (haar volwassenheid) overlegt met haar eigenheid. Waar wil ik heen? En is wat ik wil ook haalbaar? Daarbij houdt Sara rekening met de paarden of te wel haar kwaliteiten, de opgelopen schade, de omstandigheden en de mensen om zich heen. Zo neemt Sara verantwoordelijkheid voor haar hele zelf.
Zo is voor Sara financiële onafhankelijkheid belangrijk. Met een diploma en daarna een leuke baan moet dat haar ook lukken. Sara realiseert zich dat de wens om financieel onafhankelijk te zijn deels voortkomt uit haar thuissituatie.
De koetsier staat voor de uitdaging om te zorgen dat de koets in balans blijft en de juiste paarden op het goede moment ingezet worden. Zo neemt Sara pauzes en wisselt ze de paarden om ze rust te gunnen. Soms is een paard te moe of te vurig. Deze mag dan achter de koets worden gespannen en toch nog meelopen. Paarden waar Sara mee worstelt, houdt ze dicht bij de bok om ze goed te kunnen aansporen of te laten afremmen. Pauzes zijn ook een moment om na te gaan of de koers moet worden bijgesteld. En om na te gaan of haar passagier nog comfortabel in de reis zit. Wegversperringen, omleidingen of andere tegenslag van buitenaf vragen om een extra moment van afstemmen. Zo zijn de koetsier en passagier elkaar onderweg tot steun en stemmen ze steeds opnieuw af over het doel en het verloop van de reis.
Sara merkte onlangs dat ze in paniek raakte bij een financiële tegenvaller. Als koetsier neemt ze een moment van rust en realiseert ze zich dat een incidentele tegenvaller (haar wasmachine is defect) ervoor zorgt dat ze een tekort heeft. Er is geen sprake van een structureel financieel probleem. Ze begrijpt dat haar eigenheid vanuit haar gezinssituatie angstig wordt. Vanuit haar volwassene gaat ze na hoe ze dit kan oplossen. Ze besluit haar kwaliteit tot aanpassen in te zetten en een goede vriendin te vragen om een lening van €300,-. Ze legt de situatie uit en ze komen tot een lening en een afbetalingsregeling.
Kies de vragen die het meest bij jouw situatie past
- Welke quote of song geeft mooi weer waar jij heen wilt?
- De volwassene moet leiding geven aan zijn eigenheid en kwaliteiten en dient rekening te houden met de opgelopen schade, de omstandigheden en de mensen om zich heen. We zien dat Sara als volgt doen:
– Oorzaak: In het gezin van herkomst van herkomst was er bij Sara sprake van veel financiële onzekerheid.
– Schade: Sara raakt in paniek bij een financiële tegenvaller. Een van haar levensdoelen is dat ze financieel onafhankelijk wil zijn.
– Pauze: Sara voelt zich angstig bij de tegenvaller, maar realiseert zich dat dit komt door opgelopen schade in het gezin van herkomst. Haar volwassene corrigeert haar eigenheid: er is geen structureel financieel probleem. Er is geen reden om in paniek te raken.
– Verantwoording: Ze zet haar kwaliteit ‘aanpassen’ in en vraagt een vriendin om een lening. Zo neemt Sara de verantwoordelijkheid voor zichzelf.
Analyseer voor jezelf een situatie op soortgelijke manier en vul daarbij ook in: oorzaak, schade, pauze en verantwoording. - Neem een alledaagse situatie voor ogen. Waar in de koets zet jij je schade neer, waar je schatkist en hoe span je de paarden in?
- Hoeveel vertrouwen heeft je eigenheid in jou als volwassene? Kies een getal van 0 tot 10.
- Wat zorgt ervoor dat jij weet dat je als volwassene het vermogen hebt tot mennen?
- Hoe is de relatie tussen jou als volwassene en je kwaliteiten?
- Wat zijn momenten waarop jij als volwassene in gesprek gaat met jezelf over de inzet van de (juiste) kwaliteiten?
- Hoe vind jij dat je omgaat met de kwaliteiten die je hebt? (Kan je ze als volwassene aan? Is er ontzag voor de koetsier of proberen ze hem uit? Vertrouwen ze de koetsier?)
- Tijdens een pauze ga je na of de koers moet worden bijgesteld en ga je bij je eigenheid na of die nog comfortabel in de reis zit. Hoe vaak neem jij pauzes? Hoe zien jouw pauzemomenten eruit?
- Hoe ondersteunen je volwassene en je eigenheid elkaar? Wat is daarvan de impact?
Tip: Vind je bovenstaande vragen moeilijk te beantwoorden? Beantwoord ze dan eerst vanuit de situatie van Sara en pas daarna voor jezelf.
Verantwoordelijkheid nemen is weten hoe het van binnen bij jou werkt en dat uitspreken naar je partner. Durf te zeggen wat je nodig hebt, wat je niet wilt en wat je kunt bieden. Luister naar elkaar zonder waardeoordelen. Past iets niet bij jou dan ben je verplicht aan de ander om dit ook uit te spreken anders neem je jezelf en de ander niet serieus. Er wordt vaak gedacht dat je door iets niet uit te spreken de ander steunt of helpt. Dat is niet waar. Op dat moment ga je juist de verantwoordelijkheid dragen voor de ander en neem je de ander niet serieus. Je kunt de ander juist nabij zijn en helpen door geen verantwoordelijkheid voor de ander te nemen of van hem over te nemen.
Kies de vragen die het meest bij jullie situatie passen
- Doe deze opdracht tijdens een wandeling of autorit, zodat je ook werkelijk ervaart dat je samen onderweg bent.
- Deel met elkaar je levensdoel.
- Bespreek met elkaar: hebben jullie ook een gezamenlijk levensdoel?
- Is jullie bestemming haalbaar en gaat het gezamenlijke levensdoel samen met jullie eigen levensdoel? Kunnen deze naast elkaar bestaan?
- Zijn jullie daar ook naar op weg? Waaruit blijkt dat?
- Op welke momenten ervaren jullie een goed span te zijn?
- Welke kwaliteiten zetten jullie dan in?
- Deel met elkaar op welke manier je merkt dat de ander wel/geen verantwoordelijkheid neemt voor zichzelf? Wat doet dat met jou?
- De volwassene moet leiding geven aan zijn eigenheid en kwaliteiten en dient rekening te houden met de opgelopen schade, de omstandigheden en de mensen om zich heen. Hoe vinden jullie dat dit gaat binnen jullie relatie? Wat kan beter?
Lees onderstaande tips en stuur ook jouw tip naar Nederland wordt wijzer:
- Beschrijf eens de loyaliteiten van je partner en wat je denkt dat de ander nodig heeft (van jou of in het algemeen). Bespreek samen wat je over elkaar hebt opgeschreven.
- Blijf nagaan wat jij nodig hebt en spreek dit ook uit. Besef dat de ander het je mogelijk niet kan geven en er niet verantwoordelijk voor is.
- Onderzoek en bevraag jezelf op je drijfveer. Ga na of je de vraag bij de juiste persoon hebt neergelegd.
- Ga na aan wie jij loyaal bent binnen je gezin van herkomst. Dit is soms moeilijk om te zien, omdat het zo vanzelfsprekend is. Je partner ziet het vaak scherper dan jijzelf. Hij kan je verder helpen door dit op een tactvolle en niet veroordelende manier aan je te vertellen. Het is uiteindelijk aan jullie om na te gaan welke waarden jullie willen hanteren en welke ongeschreven regels jullie dusdanig belangrijk vinden dat je ze wilt doorgeven, bijvoorbeeld aan jullie kinderen.
- Waak voor situaties van touwtrekken waarbij de bloedband en gekozen relaties aan jou of je partner trekken. Benoem beide belangen en ga samen na of je tot een overeenkomst kan komen waar jullie allebei gelukkig van worden.
Deel jouw tip met ons en andere cursisten door te mailen naar: info@nederlandwordtwijzer.nl
| « Terug naar les 3 | Einde van les 4 | Door naar les 5 » |
Feedback op de cursus
Heb jij een foutje in de cursus gezien? Help ons verbeteren, door een e-mail te sturen naar: martijn@nederlandwordtwijzer.nl
Bloedband: relaties die je gegeven zijn zoals: ouders, broer en zus. Het geeft de verticale lijn van generaties weer. In deze cursus wordt de bloedband uitgebeeld met het rode koord. terug
Drijfveren: dit zijn je innerlijke beweegredenen (motivaties). terug
Eigenheid: dit is dat deel van jezelf waarin je het meest krachtig bent, maar ook het meest kwetsbaar. Het is je wezenlijke zelf, je verlangen, je ziel, je gevoel, dat wat je nodig hebt, je afgeschermde zelf, je kwetsbare zelf, je hart, uitgebeeld met het kleinste poppetje. terug
Gekozen relaties: relaties die je zelf hebt gekozen zoals je partner en vrienden. Het geeft de horizontale verbondenheid weer. In deze cursus worden gekozen relaties uitgebeeld met het blauwe koord. terug
Gezin van herkomst: het gezin waarbinnen je opgroeide en waarmee je (waarschijnlijk) via de bloedband ook verbonden bent. terug
Innerlijk gesprek: dit gesprek met jezelf doet je ontdekken hoe je keuzes maakt, wie de verantwoording neemt en of dit vanuit een gezonde balans is. Tijdens het innerlijk gesprek ga je in gedachten of hardop een gesprek voeren met je eigenheid, je kwaliteiten en je volwassenheid. Het doel van het innerlijk gesprek is dat je innerlijk in balans bent, zodat jij, jij bent en de ander ook zichzelf kan zijn. terug
Koetsier: in het verhaal van de koets wordt het volwassenpoppetje uitgebeeld als de menner of de koetsier. terug
Kwaliteiten: zijn het genetisch materiaal meegekregen vanuit je voorgeslacht en deze kun je ontwikkelen. Vaardigheden zijn aangeleerd en daar heb je je kwaliteiten voor nodig. terug
Kwaliteitenpoppetje: het middelgrote poppetje staat voor dat deel (van iemand) dat een kwaliteit uit de schatkist heeft gehaald en heeft vergroot of heeft verkleind. Die kwaliteit is uitgegroeid tot een ‘te veel van het goede’ of juist een ‘te weinig van het goede’. De reden om dit te doen is het beschermen van je eigenheid, het krijgen van waardering, zorgdragen voor de ander, acceptatie van jezelf enz. Bijvoorbeeld: Politieagent terug
Kwaliteit in passend gebruik: controleren, organiseren, aan regels houden, doen zoals het hoort, duidelijk zijn.
Te veel van het goede: perfectionistisch, star, alles onder controle willen houden, dwangmatig gedrag, wettisch, fundamentalistisch.
Voor meer voorbeelden zie de bijlage: Kwaliteiten en hun vervormingen. In het verhaal van de koets worden de (veelal uitvergrote) kwaliteiten uitgebeeld als de paarden. terug
Loyaliteit: het trouw zijn aan. Loyaliteit is een intrinsieke motivatie (drijfveer) die mede bepaalt hoe je met dingen omgaat. terug
Leidsels: in het verhaal van de koets staan de leidsels voor de koorden. Het rode koord voor de bloedband en het blauwe koord staat voor de gekozen relaties. terug
Paarden: in het verhaal van de koets worden de (veelal uitvergrote) kwaliteiten uitgebeeld als paarden. terug
Passagier: in het verhaal van de koets verbeeldt de passagier de eigenheid (dus dat deel van jezelf waarin je het meest krachtig bent, maar ook het meest kwetsbaar) van de koetsier. terug
Passend: het zoeken naar een oplossing die voor beiden bevredigend is. Om tot een oplossing te komen is het belangrijk om allebei uit te spreken wat je nodig hebt, verlangt of niet wilt of kunt geven. terug
Schade: gegevenheden van het leven die je tot last zijn. terug
Schatkist: de schatkist staat symbool voor de kwaliteiten of te wel eigenschappen die je hebt meegekregen van de generaties voor je. terug
Taart: in het verhaal van de relatietaart staat de taart voor de partnerrelatie. terug
Taartverdeling: de verdeling vertelt hoe de balans tussen geven en nemen is binnen de (partner)relatie. Het doel is om samen te komen tot een verdeling die eerlijk en passend is voor jezelf en voor de ander. terug
Volwassen(poppetje): dit grote poppetje staat voor dat deel van je zoals je eruit ziet en bij je leeftijd en ontwikkeling past. Dit deel van je persoonlijkheid is ook verantwoordelijk voor het kwetsbare deel van jezelf (de eigenheid) en het deel waarmee je die kwetsbaarheid afschermt (het kwaliteitenpoppetje). In het verhaal van de koets wordt het volwassenpoppetje uitgebeeld als de koetsier. terug
Verantwoordelijkheid nemen: weten hoe het van binnen bij jou werkt en dat uitspreken naar je partner. Durf te zeggen wat je nodig hebt, wat je niet wilt en wat je kunt bieden. terug
Waarden: zijn die kenmerken die jij belangrijk vindt. Bijvoorbeeld: eerlijkheid. De waarden die je hanteert komen vaak overeen met de waarden die je meekreeg in het gezin waar je opgroeide. terug
Klik op de volgende link voor meer informatie over de kwaliteiten en hun vervormingen: ‘Kwaliteiten en hun vervormingen.’