Cursus Relaties Les 5 – De (relatie)taart
In de eerste les heb je ontdekt dat jouw persoonlijke levensgeschiedenis, ontwikkelingen en keuzes invloed hebben op je relatie. In les twee zijn jullie nagegaan in welke mate jij bij je partner jezelf bent en hebben jullie elkaars kwaliteiten onder de loep genomen. In de derde les kreeg je meer inzicht in je persoonlijke drijfveren en de invloed van loyaliteit binnen jullie relatie. In de vorige les leerde je hoe je verantwoordelijkheid neemt voor jezelf en wat het voor jou en je partner betekent als je dit doet. Deze les ga je heel concreet na of jullie vinden dat er balans is in jullie relatie. Denk aan de bijdrage in het huishouden, in het opvoeden van de kinderen, seksualiteit, enz. De les daagt uit tot het vinden van een balans die jullie beiden past en gelukkig maakt. Deze les bevat opdrachten om alleen en samen te doen. De opdrachten om samen te doen kun je goed doen tijdens een maaltijd. Maak in dat geval een print, zodat je de vragen bij de hand hebt.
Het doel van deze les:
Je denkt na over de balans van geven en ontvangen en wordt uitgedaagd om de eigen pijn te dragen en de pijn van de ander te verdragen.
Om na te denken over de balans van geven en ontvangen gebruiken we de metafoor van: de relatietaart. De partnerrelatie zie je als een taart die je samen uitkiest, deelt, verdeelt en opeet. In onderstaand voorbeeld werken we dit specifiek uit op het gebied van seksualiteit maar dit zou ook kunnen gaan over: budgetering, huishouding, opvoeding, zelfontplooiing, enz.
Willem en Marleen zijn twintig jaar getrouwd. Hun drie kinderen studeren en gaan meer en meer hun eigen gang. Vijf jaar geleden is Marleen weer ingestroomd als verpleegkundige. Ze wil nu graag een aanvullende opleiding gaan doen. Willem is hier echter op tegen: dat kost te veel vrije tijd. Willem is een gezellige, maar ook wel een autoritaire man. Hij heeft veel ideeën voor huis en tuin, eten en uitgaan en veel behoefte aan seks. Willem heeft voor dit weekend weer een uitje gepland naar Antwerpen. Het vloog Marleen naar de keel. Weer van alles regelen voor de kinderen, ze wilde zelf dingen uitzoeken voor haar studie en er ligt nog veel achterstallig werk in huis en tuin. Ze sputterde tegen. Willem wimpelde al haar zorgen weg en zei al gereserveerd te hebben. Marleen reageerde met: ‘Zoek het maar uit. Ga maar alleen. Dan heb ik een weekend rust’. Willem werd boos en vroeg wat ze daarmee bedoelde. Toen haalde ze haar schouders op. Maar ze bedoelde: ‘eindelijk eens geen seks!’ Gewoon een weekend geen seks, dat lijkt haar heerlijk.
Stel de partnerrelatie voor als taart, die symbool staat voor jullie leven. Zien we de taartverdeling van Marleen en Willem op het gebied van seksualiteit dan zien we dat deze niet in balans is.
Marleen wil een vierde (25%) van de relatietaart eten en Willem neemt drie punten (75%) taart. Maar weet Willem dat hij drie punten eet van de relatietaart? Marleen valt nu uit naar Willem, maar zegt niet wat ze echt graag zou willen: minder vaak seks. Marleen heeft minder behoefte aan seks dan haar man Willem en durft dit niet aan te geven. Marleen heeft in haar schatkist de kwaliteit ‘zorgen’, maar deze is vergroot tot een ja-knikkertje. Ze doet vaak wat de ander wil uit angst voor ruzie. Haar vader werd laaiend als hij zijn zin niet kreeg en zo heeft Marleen in het gezin van herkomst leren ja-knikken. Binnen haar huwelijk doet ze dit ook. Willem is een sterke persoonlijkheid en ze heeft weinig zin in conflicten. Marleen zet haar eigen wensen en verlangens aan de kant en geeft toe. Haar eigenheid raakt meer en meer naar de achtergrond en ze heeft het gevoel te moeten instemmen met de voorstellen van Willem. Doet ze dat niet dan krijgen ze ruzie.
Ga b.v. elk op een andere plek zitten
- Neem een relatie (partner, maar vrienden of familie kan ook) voor ogen waarbij jij je afvraagt of er balans is tussen het geven en ontvangen. Teken een taart (cirkel) en maak de verdeling zoals die nu is. Teken hierna nog een cirkel met jouw gewenste verdeling.
- Wat is de impact op jou en de ander van de huidige taartverdeling?
- Wat is de oorzaak van de huidige taartverdeling (Denk aan: gewoonten uit gezin van herkomst les 1, uitvergrote kwaliteiten les 2, loyaliteit les 3, enz.)?
- Wat heb jij nodig?
- Zet voor jezelf op een rij wat jij kan geven binnen deze relatie en wat je niet kan geven?
- Wat wil je graag geven en wat wil je niet geven?
- Teken naast de huidige taartverdeling een voor jou wenselijke taartverdeling.
- Zou de gewenste taartverdeling ook meer rechtvaardig en passend zijn voor de ander? Waarom?
- Zou je bovenstaande willen bespreken met de ander en wat zou dit kunnen opleveren?
“Relaties zijn kansen om te geven. Geven op een wijze die zowel de gever als de ontvanger past, doet een mens goed.”
Stel je partnerrelatie voor als een taart die je samen uitkiest, deelt, verdeelt en opeet. Dan gaat het erom:
• hoe je de punten snijdt
• hoeveel je neemt en hoeveel er dan overblijft voor je partner
• hoeveel punten je weggeeft, terwijl je zelf meer taart zou lusten
• hoeveel je aanneemt wanneer de ander zegt: ‘Neem zelf ook wat.’ Of zeg je dan: ‘Nee hoor, neem jij maar, jij lust hem graag.’ Of zeg je misschien: ‘Ik hoef niet meer.’
Het is belangrijk om (zoals je net hebt gedaan) eerst zelf na te denken over hoe je per gebied (bijvoorbeeld huishouding, budgetering, opvoeding, seksualiteit, enz.) tegenover de taartverdeling staat en pas daarna samen over de taartverdeling te spreken zodat je samen tot een eerlijke verdeling kunt komen:
• Wat heb jij nodig?
• Wat kan je geven en wat kan je niet geven?
• Wat wil je graag en wat wil je juist niet?
Samen kun je komen tot een verdeling die eerlijk is voor jezelf en voor de ander. Bij het verdelen van de taart hoort dat je je afvraagt wat de ander van jou nodig heeft. Door dit te benoemen erken je de behoeften van de ander ook al kun je het hem niet geven.
Wanneer je gaat overleggen kan het zijn dat je partner uitspreekt meer te willen dan de helft. Dan heb jij minder. Neemt je partner meer dan de helft en spreek je hem daarop aan? Of laat je het gedurende een lange tijd gebeuren dat je partner meer neemt en mok je in jezelf dat jij tekort komt en dat het zijn schuld is? Of noem jij tal van argumenten waarom je meer stukken nodig hebt en schikt je partner zich daarin terwijl het niet passend is voor hem.
Wanneer mensen samen in afstemming hun belangen kunnen verwoorden, beluisteren en tot overeenstemming van de uitwerking ervan kunnen komen, is de balans van geven en ontvangen in evenwicht of kan worden bijgesteld. Zo kom je samen tot een verdeling die eerlijk is voor jezelf en voor de ander. Wat rechtvaardig is, kan in het gesprek de maatstaf zijn. Rechtvaardig zowel voor de een als de ander juist door het rekening houden met elkaars belangen. Het is daarbij niet zo eenvoudig dat een 50/50 verdeling altijd een eerlijke en pijnloze oplossing is. Je kunt ook tot een 40/60 verdeling komen, omdat je daar samen goede redenen voor hebt en het voor beiden een vrije keuze is waar jullie tevreden mee zijn.
De situatie waarin Marleen en Willem de taartverdeling herschikken naar 50/50 betekent voor Willem dat zijn behoeften niet altijd bevredigd worden. Hij gaat één taartpunt inleveren. Dat is een pijn die hij moet leren dragen. Het is ook een pijn die Marleen ziet bij haar partner en zij moet op haar beurt leren verdragen dat hij die pijn heeft. Zij kan niet in al zijn behoeften voorzien, voelt haar tekort en ziet wat dit met hem doet. Marleen geeft op haar beurt nog steeds één punt taart meer dan goed is volgens haar eigenheid die 25 % behoeft. Ook dat kost Marleen iets en dat is iets waar Willem de pijn van moet leren verdragen. Ze hebben uitgesproken wat ze nodig hebben en weten van elkaar wat ze de ander wel en niet kunnen geven. Marleen en Willem zijn zo gekomen tot een situatie die voor hen beiden meer rechtvaardig en passend is. De verdeling is een balans die ze allebei kunnen accepteren en waar ze tevreden mee zijn. Dit maakt hen meer gelukkig.
- Ga bijvoorbeeld in gesprek tijdens een maaltijd. Je kunt dan in plaats van pen en papier, bord en bestek gebruiken om de taartverdeling te illustreren.
- Ga kort na hoe jullie de taartverdeling zien als je denkt aan bijvoorbeeld:
– Budget
– Werk/Privé
– Huishouden
– Invulling vrije tijd
– Mate van vrijheid
– Omgang familie
– Omgang vrienden
– Seksualiteit
– Zelfontplooiing
– Anders:Kies het onderdeel waar de meeste knelpunten zijn uit als gesprekspunt. Ga eerst na hoe je afzonderlijk tegenover de taartverdeling staat. Bespreek daarna samen hoe de balans van geven en ontvangen is. Maak ook samen een taartverdeling op papier.
- Wat is de oorzaak van de huidige taartverdeling? (Denk aan: gewoonten uit gezin van herkomst les 1, uitvergrote kwaliteiten les 2, loyaliteit les 3, enz.)
- Verantwoordelijkheid nemen is weten hoe het van binnen bij jou werkt en dat uitspreken naar je partner. Spreek jij voldoende uit wat je nodig hebt, wat je niet wilt en wat je kunt bieden?
- Heeft dit uitspreken consequenties voor de taartverdeling?
- Hoe leef jij met het antwoord van de ander als het niet is wat je horen of krijgen wilt?
- Zie je de consequenties en draag je de eventuele pijn die daarbij kan horen?
- Krijg je erkenning of ontvang je troost van de ander om de pijn die je hebt? En bied jij de ander troost en erkenning voor zijn pijn?
“Wanneer het moeilijk is te vragen wat je nodig hebt, is het makkelijker om de ander te verwijten dat hij je niet geeft wat je wilt.”
Lees onderstaande tips en stuur ook jouw tip naar Nederland wordt wijzer:
- Ga na wat jou kan helpen om te leven met een tekort aan taart dat vreemd genoeg geen tekort is, maar juist fair.
- Ga na of (en in welke mate) gewoonten uit je gezin van herkomst een rol spelen om veel of weinig taart te nemen of juist veel taart weg te geven.
- Probeer te zien wat het de ander kost om er voor jou te zijn of om juist heel eerlijk te zeggen dat hij je niet kan geven wat je wilt.
- Maak gebruik van eventuele hulpbronnen. Deze cursus is daar een voorbeeld van, maar leg ook eens een situatie voor aan dierbaren.
- Per levensfase van de relatie en per gebied (huishouden, budget, opvoeden, seksualiteit, enz.) is het van belang de taartverdeling steeds opnieuw te onderzoeken. Ga eerst na wat jij nodig hebt en niet wilt en bespreek het dan met de ander, zodat je samen tot een eerlijke verdeling kunt komen. Uiteindelijk gaat het erom dat er per gebied een balans is die voor jullie allebei passend is en waar jullie tevreden over zijn.
Deel jouw tip met ons en andere cursisten door te mailen naar: info@nederlandwordtwijzer.nl
| « Terug naar les 4 | Einde van les 5 | Door naar les 6 » |
Feedback op de cursus
Heb jij een foutje in de cursus gezien? Help ons verbeteren, door een e-mail te sturen naar: martijn@nederlandwordtwijzer.nl
Bloedband: relaties die je gegeven zijn zoals: ouders, broer en zus. Het geeft de verticale lijn van generaties weer. In deze cursus wordt de bloedband uitgebeeld met het rode koord. terug
Drijfveren: dit zijn je innerlijke beweegredenen (motivaties). terug
Eigenheid: dit is dat deel van jezelf waarin je het meest krachtig bent, maar ook het meest kwetsbaar. Het is je wezenlijke zelf, je verlangen, je ziel, je gevoel, dat wat je nodig hebt, je afgeschermde zelf, je kwetsbare zelf, je hart, uitgebeeld met het kleinste poppetje. terug
Gekozen relaties: relaties die je zelf hebt gekozen zoals je partner en vrienden. Het geeft de horizontale verbondenheid weer. In deze cursus worden gekozen relaties uitgebeeld met het blauwe koord. terug
Gezin van herkomst: het gezin waarbinnen je opgroeide en waarmee je (waarschijnlijk) via de bloedband ook verbonden bent. terug
Innerlijk gesprek: dit gesprek met jezelf doet je ontdekken hoe je keuzes maakt, wie de verantwoording neemt en of dit vanuit een gezonde balans is. Tijdens het innerlijk gesprek ga je in gedachten of hardop een gesprek voeren met je eigenheid, je kwaliteiten en je volwassenheid. Het doel van het innerlijk gesprek is dat je innerlijk in balans bent, zodat jij, jij bent en de ander ook zichzelf kan zijn. terug
Koetsier: in het verhaal van de koets wordt het volwassenpoppetje uitgebeeld als de menner of de koetsier. terug
Kwaliteiten: zijn het genetisch materiaal meegekregen vanuit je voorgeslacht en deze kun je ontwikkelen. Vaardigheden zijn aangeleerd en daar heb je je kwaliteiten voor nodig. terug
Kwaliteitenpoppetje: het middelgrote poppetje staat voor dat deel (van iemand) dat een kwaliteit uit de schatkist heeft gehaald en heeft vergroot of heeft verkleind. Die kwaliteit is uitgegroeid tot een ‘te veel van het goede’ of juist een ‘te weinig van het goede’. De reden om dit te doen is het beschermen van je eigenheid, het krijgen van waardering, zorgdragen voor de ander, acceptatie van jezelf enz. Bijvoorbeeld: Politieagent terug
Kwaliteit in passend gebruik: controleren, organiseren, aan regels houden, doen zoals het hoort, duidelijk zijn.
Te veel van het goede: perfectionistisch, star, alles onder controle willen houden, dwangmatig gedrag, wettisch, fundamentalistisch.
Voor meer voorbeelden zie de bijlage: Kwaliteiten en hun vervormingen. In het verhaal van de koets worden de (veelal uitvergrote) kwaliteiten uitgebeeld als de paarden. terug
Loyaliteit: het trouw zijn aan. Loyaliteit is een intrinsieke motivatie (drijfveer) die mede bepaalt hoe je met dingen omgaat. terug
Leidsels: in het verhaal van de koets staan de leidsels voor de koorden. Het rode koord voor de bloedband en het blauwe koord staat voor de gekozen relaties. terug
Paarden: in het verhaal van de koets worden de (veelal uitvergrote) kwaliteiten uitgebeeld als paarden. terug
Passagier: in het verhaal van de koets verbeeldt de passagier de eigenheid (dus dat deel van jezelf waarin je het meest krachtig bent, maar ook het meest kwetsbaar) van de koetsier. terug
Passend: het zoeken naar een oplossing die voor beiden bevredigend is. Om tot een oplossing te komen is het belangrijk om allebei uit te spreken wat je nodig hebt, verlangt of niet wilt of kunt geven. terug
Schade: gegevenheden van het leven die je tot last zijn. terug
Schatkist: de schatkist staat symbool voor de kwaliteiten of te wel eigenschappen die je hebt meegekregen van de generaties voor je. terug
Taart: in het verhaal van de relatietaart staat de taart voor de partnerrelatie. terug
Taartverdeling: de verdeling vertelt hoe de balans tussen geven en nemen is binnen de (partner)relatie. Het doel is om samen te komen tot een verdeling die eerlijk en passend is voor jezelf en voor de ander. terug
Volwassen(poppetje): dit grote poppetje staat voor dat deel van je zoals je eruit ziet en bij je leeftijd en ontwikkeling past. Dit deel van je persoonlijkheid is ook verantwoordelijk voor het kwetsbare deel van jezelf (de eigenheid) en het deel waarmee je die kwetsbaarheid afschermt (het kwaliteitenpoppetje). In het verhaal van de koets wordt het volwassenpoppetje uitgebeeld als de koetsier. terug
Verantwoordelijkheid nemen: weten hoe het van binnen bij jou werkt en dat uitspreken naar je partner. Durf te zeggen wat je nodig hebt, wat je niet wilt en wat je kunt bieden. terug
Waarden: zijn die kenmerken die jij belangrijk vindt. Bijvoorbeeld: eerlijkheid. De waarden die je hanteert komen vaak overeen met de waarden die je meekreeg in het gezin waar je opgroeide. terug
Klik op de volgende link voor meer informatie over de kwaliteiten en hun vervormingen: ‘Kwaliteiten en hun vervormingen.’