BLOG: Voor een echte ontmoeting, heb je de juiste houding nodig
Ontmoeten is vragen naar wat de ander raakt. Willen weten wat hem bezighoudt en welke betekenis een situatie of een persoon voor hem heeft. Ontmoeten is ook vragen naar de betekenis van de dingen die jij deed of naliet voor de ander.
Het gaat om luisteren naar elkaar en het er laten zijn, zonder het vervolg in te vullen. Zonder te denken dat jij verantwoordelijk bent voor hoe de ander zich voelt. De ander is verantwoordelijk voor zichzelf en zijn eigen gevoel. Daar mag je hem zelfs aan houden en tevens moet je jezelf hier aan houden. Dat voorkomt verwijten en verwijdering. Door vragen te stellen en de verantwoordelijkheid te laten bij wie deze hoort, neem je de ander en zijn werkelijkheid serieus.
Je neemt jezelf serieus door niet in te vullen, geen aannames te doen en niet te denken dat ‘hij denkt dat jij denkt dat hij misschien wel denkt dat…’. Als dat lukt schort je je eigen werkelijkheid even op. Die parkeer je zodat deze niet tussen jou en de ander in komt te staan en de verbinding blokkeert. Vragen creëren ruimte in jezelf en voor de ander om te zeggen waar het echt over gaat (Dat pakt meestal anders uit dan je had gedacht). Dan kan het tussen jou en die ander ook gaan waar het écht over gaat.
Tot slot is een belangrijk uitgangspunt voor ontmoeten; je eigen besluit om er niet iets van te hoeven vinden. Je hoeft geen mening, noch oordeel te hebben. Je hoeft alleen maar te horen en te vragen. Je geeft jezelf hiermee de kans dat er bij de ander ruimte ontstaat waardoor jij kunt delen wat het met jou doet. Als dat gehoord kan worden zonder invullingen van de andere kant, ontmoet je elkaar.
Margriet benoemt dat haar zus veel kan. Ze legt makkelijk contacten en Margriet lift een beetje mee met haar zus. Ze pakt twee geheel verschillende poppetjes: de donkere verbeeldt haar zus en de blonde is zijzelf. Ze zet de blonde in het kielzog van de donkere neer. Ik vraag: “wat betekent het voor haar”, en wijs op het poppetje dat haar zus verbeeldt, “dat zij” en wijs op het poppetje wat Margriet verbeeldt, “zo dicht achter haar staat?” Als ze zich omdraait trapt ze op je tenen, denk ik er achteraan. “Dat weet ik eigenlijk niet,” zegt Margriet. “Ze zegt weleens dat ik alles van haar afpak en dat zij de klussen voor mij moet opknappen. Dat zij de contacten legt, waar ik dan mee vandoor ga, maar ik snap niet wat ze bedoelt.” Ze zet haar eigen poppetje iets naar achteren en draait dan het poppetje om, dat haar zus verbeeldt. De poppetjes kijken elkaar nu aan. Margriet houdt ze allebei nog steeds vast terwijl ze naar hen kijkt. Dan kijkt ze op, met een kleur op haar gezicht. “Hoe is het om elkaar aan te kijken?” vraag ik. “Ik realiseer me dat we dat nooit doen. Ik kijk altijd langs haar heen. Ik zie haar niet, ik zie wat ik nodig heb…, maar nu weet ik het niet meer.” Ik laat de poppetjes even voor wat ze zijn en vraag haar: “ik zie dat het je wat doet, heb je daar woorden voor?” “Je ziet weleens dat zussen elkaars beste vriendin zijn. Dat zou ik ook wel willen,” zegt Margriet met de poppetjes in haar handen. Ik blijf oogcontact zoeken en vraag “Weet je zus dat?” Margriet antwoordt ontkennend: “Nee, dat denk ik niet. Zulke dingen zeg je niet. Bij ons thuis praten we niet over gevoel en zeker niet over dingen waar je diep van binnen naar verlangt.” Dan, na een tijdje: “Ik denk dat we allemaal wel alleen zijn.” “Zou jij jouw zus willen leren kennen? Echt willen weten wat voor haar van belang is? En zou je daarmee rekening willen leren houden?” “Ja,” zegt ze aarzelend, “dat wil ik eigenlijk heel graag, maar ik durf niet. Ik weet gewoon niet hoe dat moet.”
Terwijl Margriet met de poppetjes bezig is, denk ik aan mezelf en mijn zussen. Ik denk aan mijn zussen en hun onderlinge relatie. Uit ervaring weet ik dat verschillen van mening en eigen belangen een sta-in-de-weg kunnen vormen voor echt contact in de relatie met ouders en andere broers en zussen. Ook het niet gezien worden door elkaar in wie je echt bent, kan een rol spelen in het afwijzen van de ander, omdat je niet durft te zeggen wat je nodig hebt. Ik voelde even heel sterk mijn eigen verlangen naar erkenning door mijn zussen, op het moment dat Margriet sprak over zussen die elkaars vriendinnen zijn. Terwijl ik met Margriet aan het praten ben en haar probeer te volgen in haar proces, heb ik ook een gesprek in mezelf en reflecteer ik op mijn eigen verlangen naar erkenning en verbinding. Het maakt dat ik wat traag ben, maar daar lijkt Margriet geen last van te hebben. Ze is bezig met haar eigen gevoelens die ze toe durft te laten. Daar sluiten we dan de sessie ook mee af. Ze vertelt over haar verlangen naar meer verbinding en het gek te vinden dat niemand dat lijkt te willen in haar gezin. Ze voelde zich gezien toen ik zei dat het een legitiem verlangen is, dat het bij het menselijk soort hoort zelfs. Ze besluit opeens de foto’s die ze heeft genomen van de poppetjes, aan haar zus te laten zien. Dat is al een hele grote stap. En moedig.
Handvatten voor de houding die nodig is om tot ontmoeten te komen:
- Wees belangstellend en benieuwd naar wat voor de ander van belang is
- Vraag erop door zonder oordeel, mening of commentaar te geven
- Parkeer je eigen visie, mening, gevoel of waarheidsbeleving
- Vul geen consequenties voor jezelf of de ander in: ‘als ik dit zeg dan gebeurt er dat bij hem…’
- Denk niet dat hij denkt dat jij denkt etc. Mocht je dat wel doen: check het dan bij de ander!
- Laat het gevoel of probleem van de ander er zijn, zonder dat jij denkt dat je het moet oplossen of er verantwoordelijk voor bent
- Blijf doorvragen naar wat het (…) voor de ander betekent!
- Vraag of jij mag delen wat het voor jou betekent.
Nieuwe blogs als eerste via email ontvangen?
Vul dan hier je emailadres in: