BLOG: Je psyche geeft betekenis aan de feiten
De wijze waarop jij psychologisch in elkaar zit is deels genetisch bepaald. Ook is deze gevormd door opvoeding, (sub)cultuur en andere factoren van buitenaf, waaronder de feiten in jouw persoonlijkheid/biologie, context of cultuur. In je psyche denk, voel, wil, handel, fantaseer en verlang je. Je (vermogen tot) spiritualiteit, identiteit/eigenheid, overtuigingen, capaciteiten zitten er. Je doen en laten worden er bepaald en je omgeving heeft er invloed op.
Je emoties worden verwoord door je psyche en je verstand huist er. Deze factor bestuurt ook je lichaam. Je psyche is één van de vier relationele natuurwetten, die in ieder individu en in iedere relatie een significante rol speelt. In deze dimensie kun je je veel bewust zijn en van daaruit onbewust reageren. Je kunt het weten, maar ook je blinde vlek zit daar.
Met je psyche geef je de feiten (ook een van de vier dimensies van de relationele natuurwetten) een betekenis. De (sub)culturele betekenis van feiten die ze voor jou hebben, of zoals jij ze hebt aangeleerd. De betekenis waarvan jij overtuigd bent geef je aan jouw feiten, of die van een ander, mee. Je kunt de betekenis ook laten voortkomen uit loyaliteit naar dierbaren of aan verwachtingen van anderen. Een zelfde feit kan (o.a. door de verschillende geschiedenissen), voor twee mensen verschillende betekenissen hebben. Dit is niet goed of fout. De betekenissen moeten worden benoemd, onderzocht en uitgesproken. Om vervolgens vanuit je psyche afgestemd, geijkt en passend gemaakt te worden voor jezelf en de ander.
De ouders van Chiel zijn gekomen. Ze willen graag hun kant van de zaak belichten zeggen ze. De vader van Chiel begint te vertellen dat hij zo vreselijk ongerust is dat Chiel wordt als zijn broer. Zijn broer was een nietsnut, koos ook niet voor een fatsoenlijk beroep en uiteindelijk wist niemand meer waar hij uithing. “Meer wil ik er niet van zeggen,” zegt hij. “Zal ik het zeggen?” vraagt zijn vrouw. Haar man knikt, staat op en loopt naar het toilet. “Ja,” zegt zijn vrouw, “daar liep het niet goed mee af… hij heeft er een eind aan gemaakt. Niemand weet waarom, maar ik denk dat ‘ie net zo was als onze Chiel. Je weet wel…” Ze buigt zich naar mij toe en zegt fluisterend: “Homofiel. Ik denk niet dat onze Chiel er een eind aan zal maken, we leven in een andere tijd, er kan zoveel meer. Mijn man weet het niet, hij zou hem vermoorden. Daar ben ik bang voor.” De WC wordt doorgetrokken en meneer komt de kamer weer in.
“Ik zou het graag met u over uw jongenstijd hebben, mag dat?” vraag ik. “O, ja hoor, das best.” Zonder dat ik wat vraag, begint hij te vertellen dat hij uit een gezin van 6 jongens en 4 meiden komt…
Over welk feit hebben we het hier? Dat is het eerste wat ik me afvraag. En wie geeft wat welke betekenis? Is mijn gedachte die er direct op volgt. Snel zet ik de feiten op een rijtje: dan valt mij op dat alle drie de gezinsleden de feiten een andere betekenis geven. Ik pik het feit dat Chiel homofiel is eruit. Dat lijkt mij het meest existentiële en allesbepalende. Vader associeert het gedrag van Chiel met dat van zijn broer. Het feit dat Chiel niet het pad volgt wat zijn vader hem gunt, betekent voor vader dat het met Chiel net zo slecht gaat aflopen als met zijn broer. Die gedachte verscheurt hem. En belemmert ook een hechte verbinding met zijn zoon. Moeder herkent het ‘anders zijn’ van Chiel, als een biologisch feit. De betekenis die zij eraan geeft is dat ze de keuzes die Chiel maakt beter kan verklaren. De betekenis die Chiel geeft aan het feit dat hij homofiel is, is dat hij niet meetelt voor zijn vader en hij de pijn die dat doet op zichzelf afreageert. Bij alle drie speelt er een oordeel in mee. Goed, fout en wat daar tussen zit.
En ik? Wat zeggen de feiten mij? Ik zie dat het de betekenissen van de feiten zijn, die de verbinding tussen vader en moeder, vader en zoon en moeder en zoon, als ook de persoonlijke ontwikkeling van Chiel, in de weg staan. Daar ga ik beginnen. En dan bij vader, want ik vermoed dat hij wel wist dat zijn broer homofiel was en ook dat Chiel dat is, maar hij het niet aan kan omdat het niet strookt met het plaatje wat hij van zijn en hun leven heeft.
Doen:
- Maak een rijtje van belangrijke feiten in je leven.
- Schrijf op welke betekenis je ze hebt gegeven of nu geeft.
- Onderzoek wat het effect daarvan is op je persoonlijke ontwikkeling en op de relatie met een voor jouw belangrijke ander.
- Overweeg aan het feit een andere betekenis te geven. Nee, doe dat!
- Onderzoek het effect van die andere betekenis op je persoonlijke ontwikkeling en je relatie met diezelfde belangrijke ander.
Nieuwe blogs als eerste via email ontvangen?
Vul dan hier je emailadres in: