BLOG: Invullen voor de ander, dan vergeet je benieuwd te zijn!
Taal en woorden zijn een wezenlijk middel om je te kunnen verbinden met degene die je dierbaar is. Met name als het gaat over ons verlangen naar verbinding met een ander, komt het met taal erg nauw. Het begint met je bewust zijn dat jouw woorden of daden voor die ander iets betekenen. Doordat je je dit niet alleen bewust bent, maar de ander ook vraagt naar die betekenis, geef je jezelf een plaats in jullie relatie. Bovenal ben jij, met (of door) deze daad, degene die de ander een plek geeft. Hij krijgt de ruimte om te delen wat hem raakt, bezighoudt of pijn doet. Door jouw, gevoelsmatig kwetsbare, maar juist krachtdadige daad van zoeken naar verbinding, ontstaat de veiligheid voor hem om te delen wat hem bezighoudt.
Vervolgens ontstaat ruimte voor de wedervraag. Zo kun je vragen of jij mag delen wat jou heeft geraakt, bezighoudt of pijn doet. Of je kunt iets uitleggen over de achterliggende redenen van jouw doen en laten. Dit vragen en terugvragen heet ‘afstemmen’. Afstemmen via taal, op elkaar, in de relatie die je samen hebt. Met als doel om in verbinding te zijn met elkaar. Deze vorm van afstemming schept vervolgens ruimte om wederzijds met elkaars belangen rekening te houden. Je deelt immers je eigen belangen met elkaar. Je bent er allebei benieuwd naar. Deze vorm van afstemmen overstijgt het maken van verwijten of het geven van oordelen. Je kunt in alle redelijkheid zien wat je jezelf, of de ander, niet kunt aanrekenen. Dat maakt je mild en verbindt je met jezelf en de ander.
Sleutelwoorden in dit afstemmen zijn: timing, benieuwd zijn en de ander laten voorgaan.
- Timing: gaat over een passend en gepast tijdstip.
- Benieuwd zijn: gaat over vragen wat iets voor de ander betekent, waarmee je de ander een kans geeft zich te onthullen. Vervolgens verwerf je hiermee voor jezelf ook recht van spreken.
- De ander laten voorgaan: Het bij de ander beginnen is een volwassen keus door hem te laten voorgaan (in je benieuwd zijn) en vervolgens je eigen positie in te nemen. Als je samen je verhaal hebt gedaan kun je ook samen zoeken naar een uitwerking ervan die voor ieder van jullie passend is. Dit afstemmen levert de gewenste verbondenheid in de relatie op, omdat je ten diepste inzet op gelijkwaardigheid (hoor en wederhoor) die bij de ander begint.
Janine heeft voor zichzelf een ‘verpleegster’ gekozen als poppetje om haar volwassenheid mee te verbeelden. Ze zet dat poppetje op tafel. Haar man Dirk kijkt er naar en zegt: “Ik zie dat niet als jouw volwassenheid hoor, eerder als degene die ‘als een paard met oogkleppen op’ alles op haar manier gedaan wil krijgen.” Janine kijkt verschrikt naar hem op. Dirk vervolgt: “Ja, wanneer ik de kinderen heb aangekleed en jij vindt het resultaat ervan niet mooi, dan is jouw mening belangrijker dan mijn investering van die morgen met Saskia of Lara. Dan haak ik dus af.” Ik vraag Dirk een poppetje uit te zoeken die zijn afhaken symboliseert. Hij kijkt wat rond en pakt dan een duiker. “Ik duik gewoon onder en vertrek naar een andere wereld. Want als ik het niet goed kan doen, dan maar niet.” Janine reageert: “Ik merk ook wel dat je schichtig wordt van al mijn zorgzaamheid, maar ik heb geen idee hoe ik je er anders bij kan betrekken.” Ze kijken samen naar de poppetjes op tafel die hun uitvergrote kwaliteiten verbeelden. Ze staan tegenover elkaar op tafel. Dan zegt Dirk: “Het gekke is dat ik tegelijkertijd die verzorger van jou ook uitbuit. Ja,” en hij verschuift op zijn stoel, “ik vind het natuurlijk ook wel makkelijk dat zij alles regelt. Daardoor kan ik ook mijn eigen wereldje in,” en hij wijst op zijn uitvergrote kwaliteit de duiker. Dirk verschuift weer op zijn stoel. “Het gekke is alleen dat ik me er toch nooit echt relaxed bij voel.”
Zo te horen stemt dit stel niet af, maar vullen ze voor elkaar en zichzelf in. Ze spreken niet uit wat ze nodig hebben en verlangen. Mijn veronderstelling is dat invullen voor de ander, meestal gebeurt met een uitvergrote kwaliteit en niet door je volwassene. Die laatste weet beter, maar grijpt niet in. Daarbij is invullen voor de ander ook gewoon vergeten om benieuwd te zijn. Je denkt te weten wat de ander vindt of hoe hij jouw gedrag interpreteert. Dit komt voort uit het deel van je persoonlijkheid dat zich vanuit je parentificatie (geven aan je ouders) zo sterk heeft ontwikkeld. Dat deel heeft namelijk nooit geleerd om af te stemmen met de ander, noch met zichzelf. Dat deel voert per definitie zijn eigen monoloog.
Ik hoor hoe Dirk dit in zijn eigen taal verwoordt. Ik hoor ook dat hij dit gebeuren tussen hem en zijn vrouw niet bespreekbaar maakt. Zou hij zich bewust zijn wat het voor haar betekent dat hij enerzijds voor zich laat zorgen en zich anderzijds irriteert aan datzelfde geven van haar aan hem? Hij lijkt het wel ergens diep van binnen aan te voelen, want echt genieten van zijn niet afgestemde vrijheid lukt hem niet helemaal. Ik besluit in te gaan op ‘afstemmen op elkaar, benieuwd zijn naar’ wat het doen en laten van de een betekent voor de ander.
Doen:
- Houd rekening met een geschikt tijdstip, stem het moment dat je iets wilt bespreken samen af.
- Laat de ander voorgaan door oprecht benieuwd te zijn naar wat het voor hem betekent dat jij dit of dat doet of laat.
- Vraag daarop door, zonder in de verdediging te gaan, door je in te leven/denken in de betekenis die dat heeft voor de ander.
- Vraag of je mag delen wat dat van de ander met jou doet en welke betekenis het voor jouw heeft.
- Stem samen af, door met elkaars belang rekening te houden, hoe je verder wilt gaan m.b.t. het besproken onderwerp.
- Check bij elkaar of het voor ieder van jullie passend is.
Valkuilen:
- Invullen voor de ander betekent dat je vergeten bent om benieuwd te zijn.
- Verwijten en/of veroordelen.
Nieuwe blogs als eerste via email ontvangen?
Vul dan hier je emailadres in: