BLOG: In gesprek of slecht bereik?
Inherent aan mens zijn is dat we de ander nodig hebben. Het maakt geen verschil of je nu familiair verbonden bent, of vanuit emotionele betrokkenheid. In beide gevallen verlang je naar verbinding. Je zoekt naar echt contact met de ander door in dialoog met hem te gaan. In dit aangaan van echt contact neem je jezelf en de ander serieus. Zo voel je je erkend en ook de ander weet zich erkend in wie hij is. Jullie ervaren allebei dat je een persoon bent waarmee rekening wordt gehouden. Een wezenlijk element van dit echte contact, deze dialoog, is betrouwbaarheid. Deze ontstaat door het blijvend aangaan van dat echte contact. Dat aangaan ervan bouwt niet alleen betrouwbaarheid op, maar heeft ook als effect dat de relatie standhoudt, groeit, verdiept en duurzaam verloopt.
De dialoog, het middel om tot echt contact te komen, betekent meer dan open naar elkaar zijn en wederzijdse ervaringen uitwisselen. Een dialoog is ook meer dan aan de verwachtingen van de ander (willen) voldoen. Het gaat tenslotte ook verder dan het laten vervullen van je emotionele behoeften door elkaar. Ieder mens verlangt diep van binnen naar meer…: meer verbinding!
Om dit verlangen te vervullen moet je iets doen en iets laten.
Doen: wat fair is. Je houdt rekening met de belangen van zowel jezelf als de ander. Je spreekt ze uit en laat de ander zich uitspreken.
Laten: uit verbinding gaan. Bijvoorbeeld door het voor de ander in te vullen, te verzwijgen wat je raakt of van belang is en geen rekening te houden met elkaars belangen.
Het in dialoog zijn resulteert, naast het ervaren van erkenning en echt contact, in het bieden van verantwoordelijke zorg en aandacht aan elkaar. Van de een naar de ander en terug. Dialoog draait om wederkerige betrokkenheid. Voortdurend. Jij bent, als de helft van die relatie, evenveel verantwoordelijk om dit proces op te starten als de ander. Omdat je niet voor de ander kunt handelen, moet je bij jezelf beginnen. Anders staan jullie allebei alleen, zonder verbinding, zonder echt contact, zonder wederzijdse erkenning voor wie je bent. Zonder…
Jaco is de jongste uit een gezin van vier. De andere drie zijn meiden en ook nog eens een stukje ouder. Jaco zit psychisch behoorlijk in de problemen. Hij is somber en denkt dat hij niet van waarde is voor zijn familie. Zijn ouders zijn gescheiden. Zijn vader werkt in Frankrijk. De enige met wie hij nog contact heeft is zijn moeder. Hij vindt dat hij tekort schiet in de familie. Hij schaamt zich voor zijn homoseksualiteit en het niet kunnen onderhouden van een partnerrelatie. Hij zou zijn vader graag een naamgenoot geven. Nu zit hij voor me. Uitgeblust. Hij zorgt slecht voor zichzelf en huilt veel. Hij kan zijn werk als verpleegkundige nog maar net volhouden. In zijn laatste nachtdienst heeft hij bijna een grote fout gemaakt. Hij wil het vandaag niet over zijn familie hebben, maar over zijn werk. Moet hij zich ziek melden of doorgaan? Er gaan allerlei overwegingen door mijn hoofd. Vandaag zal het erop of eronder zijn, zegt het professionele poppetje in mij. Ik besluit mijn overwegingen met hem te delen. “Jaco, ik wil het eigenlijk hebben over waar het echt over gaat. Dat is wel jouw familie en jouw relatie met hen. Ik wil best over je werk praten, maar jou kennende ben je verstandig genoeg daar zelf beslissingen in te nemen. Die keuze laat ik bij jou. Ik denk dat het hoog tijd wordt dat jij je zussen laat weten dat het niet goed met je gaat.” Een verschrikte blik en natuurlijk tranen en “neeeeee, dat kan niet!” “Om ‘to the point’ te komen”, ga ik verder, “denk ik zelfs dat je moet gaan vragen wat je van hen nodig hebt. Als jij niet zegt of aangeeft dat het slecht met je gaat, hoe moeten zij het dan weten? Hoe weten zij wat ze kunnen betekenen voor jou, als je het niet vraagt of zegt? Dat zij gaan zien wat je nodig hebt, komt niet vanzelf. Daar moet jij wat voor doen en niemand anders.” Boosheid, angst, verdriet. De emoties wisselen zich af op Jaco’s gezicht. Dan gaat hij naar de WC. Ik overdenk nog eens zijn geschiedenis, de sessies waarin al zoveel is gepasseerd en besluit dat ik bij mijn standpunt blijf, ook als dit het einde zal betekenen van mijn werkrelatie met Jaco. Ik merk dat ik erop let of hij zijn jas bij zich heeft als hij terugkomt van het toilet. Nee. Hij zegt: “En, hoe had je dat dan gedacht?”
Diverse veronderstellingen en overwegingen gaan door mijn hoofd. Komt de weerstand van Jaco tegen de dialoog met zijn zussen, voort uit zijn eigen kwetsbaarheid? Wat legt hem lam? Is het schaamte, dat hij niet aan het plaatje van de erfgenaam voldoet? Zijn vader wil Jaco graag in het familiebedrijf hebben, ondanks een andere beroepskeuze van Jaco. Regelmatig vraagt zijn vader daarom grappig/sarcastisch of Jaco wel een (klein)zoon kan leveren… Jaco voldoet niet aan zijn eigen plaatje over zichzelf en zijn verwachtingen van zichzelf. Speelt er angst voor afwijzing, niet goed genoeg zijn, geen woorden hebben om de verbinding aan te gaan? Het vliegt allemaal door me heen. Daarnaast: moet hij niet naar zijn huisarts en leidinggevende? Heeft hij medicijnen nodig? Zou hij suïcidaal zijn? Dat laatste besluit ik wel in deze sessie uit te zoeken, maar ik begin bij de verbinding met zijn zussen. Ik kies voor zijn zussen omdat daar de meeste kans tot verbinding ligt. Als die tot stand is gekomen kunnen zij mogelijk ook relationele hulpbronnen zijn voor de relatie van Jaco met zijn vader. Ik riskeer een relatiebreuk met hem. Daarvan ben ik me bewust. Mijn professionele poppetje zegt dat ik door moet gaan met hem te stimuleren om zichzelf uit te spreken. Op het moment dat Jaco vraagt “en, hoe had je dat dan gedacht?” voel ik dat hij een keuze heeft gemaakt. Heel voorzichtig durft hij te onderkennen dat daar ook werkelijk de kans voor verbinding ligt, waar hij zo naar verlangt. Mijn professionele zelf slaakt inwendig een zucht van opluchting.
Vraag:
Is er in jouw leven een (familiaire) relatie, waarin jij degene bent die moet beginnen te werken aan betrouwbaarheid tussen jullie? Een relatie waarin jij het begin moet maken met verbinden? Door aan de ander te laten weten wat je nodig hebt, waarbij je rekening wilt houden met het belang van die ander?
Tip
Doen! Er is namelijk geen ander die het voor je kan gaan doen.
Nieuwe blogs als eerste via email ontvangen?
Vul dan hier je emailadres in: