MENU
  • “Gelukkig is een mens die wijsheid heeft gevonden, een mens die inzicht wint.” – Spreuken

  • “Wijzer: Het leven is mooi maar niet altijd gemakkelijk. Daarom geven wij levenslessen van grote wijzen door.”

  • “Educatie is het krachtigste wapen dat we kunnen gebruiken om de wereld te veranderen” – Nelson Mandela

  • “Niet omdat de dingen moeilijk zijn, durven wij niet, maar omdat wij niet durven, zijn de dingen moeilijk” – Seneca

  • “Wijzer: Alles wat je wél over het leven moet weten maar nooit hebt geleerd.”

BLOG: Altijd loyaal, ook als je zeker weet van niet



Binnen generationele familierelaties ben je altijd loyaal, ook als je zelf denkt dat je het niet bent. Dat is de zijns-loyaliteit. Een natuurwet. Deze vorm van loyaliteit is min of meer op te splitsen in openlijke en verborgen loyaliteit. Deze blog gaat over de verborgen vorm van loyaal zijn. Wanneer iemand verborgen loyaal is, is hij zich niet bewust van zijn loyaliteit of ontkent deze zelfs. Deze vorm is herkenbaar aan verschijnselen als onverschilligheid, besluiteloosheid of zelfs vermijding van die persoon waaraan hij, qua zijnsgegeven, loyaal moet zijn.

De pathologie, het verziekende van relaties of gezondheid, die deze verborgen loyaliteit te weeg brengt is vaak het onvermogen om zich in een huidige actuele relatie, zoals de partnerrelatie of de ouder/kind relatie, oprecht en van binnenuit te kunnen verbinden. De partner lijdt daar, in verschillende vormen, vaak enorm onder en wordt op die manier een soort slachtoffer van de verborgen loyaliteit. Het heeft een soortgelijk effect als de ‘roulerende rekening’, dus dat een ander opdraait voor het opgelopen tekort, pijn of last. Het verschil is dat het minder kwalijk lijkt, omdat degene die verborgen loyaal is aan iemand het idee heeft het zelf beter te doen dan die ander. Hij wil onbewust in huidige, actuele, gekozen ouder/kind relaties iets bereiken of in evenwicht proberen te krijgen wat in de oorspronkelijke relatie niet is gelukt. De ander moet daar aan mee werken. Doordat het echter onbewust gebeurt en niet is afgestemd, is het voor die ander een opgelegde en onvrijwillige vorm van verbinden, waar hij geen zeggenschap in heeft en zich dus buitengesloten voelt. Soms wordt hij daardoor zelfs in de schuld gezet. Wat deze variant van een roulerende rekening kan doorbreken is afgestemde, openlijke en passende zorg gaan bieden. Om dat te bereiken moet er nog wel wat water door de Nijl stromen…

Uit mijn praktijk

Lotte en Harry zitten tegenover me. Ze hebben de poppetjes waarmee zij zichzelf verbeelden met de rug naar elkaar op tafel gezet. Alleen Harry heeft zijn eigenheid poppetje zo gezet dat hij het poppetje dat Lotte verbeeldt wel zou kunnen zien. Echter, zij heeft het hoofd van haar poppetje weggedraaid. Ze zegt, wijzend op het omgedraaide hoofd van haar poppetje: “Dat was niet altijd zo hoor. Integendeel, ik heb mijn hele huwelijk mijn best gedaan contact met hem – ze wijst op het eigenheid poppetje van Harry- te krijgen, maar hoewel hij denkt dat hij contact maakt is het helemaal niet waar. Wat hij doet is bezig zijn met zorgen voor ons in dingen kopen, geven, bereiken, maar dat is wel degelijk iets anders dan in verbinding met elkaar zijn op zielsniveau, waar die eigenheid poppetjes voor staan.” Ze kijkt Harry aan en zegt: “Ja, ik heb besloten deze keer hier te zeggen wat ik op mijn hart heb. Volgens mij wil jij je alsmaar nog bewijzen ten opzichte van je vader en broers.” Harry roept: “Onzin! Ze laten me koud!” “Nee, laat me uitpraten,” zegt Lotte. “Je doet uiteindelijk hetzelfde als je vader, ook jij beslist wat goed is voor ons. Het heeft een ander jasje, maar inhoudelijk is het van hetzelfde laken en pak. Jij wilt bewijzen dat je jouw hele familie niet nodig hebt door op jouw manier je leven in te vullen waarin wij als marionetten mogen meedansen. Bij jou is het veel buitenkant, maar dat hele eigenheid poppetje van jou is bevroren, kan geen contact maken, kan niet echt aansluiten bij wat ik of onze kinderen nodig hebben. Nee, jij weet wat goed is voor ons en dat moet meer en beter zijn dan wat je vader voor jou deed. Je werkt zeker zo hard als hij hoor! En je weet evenmin iets van jouw vrouw en kinderen als hij, ook al breng en haal je ze en geef je ze bakken met geld.” Ik zie dat Harry afhaakt. “Lotte, mag ik nu even?” vraag ik. Ze kijkt me aan en zegt: “ja, graag want ik kom er niet door.”

Mijn overdenkingen

Harry, de jongste van vijf zonen, voelde zich altijd als een eend in het kippenhok. Hij vond niet leuk wat zijn vader en broers wel leuk vonden: het familiebedrijf van machinerie. Daar was nergens anders tijd voor dan werken. Hij droomde over reizen, leuke dingen doen en koos een financieel beroep. Zijn vader was het helemaal niet met zijn keuze eens en onterfde hem uiteindelijk. Harry vertelde iedereen, inclusief zijn vrouw, dat het hem niks kon schelen. Inmiddels is hij zo rijk dat hij een Porsche voor zijn vrouw kocht. Dus wat maakte die onterving nou uit! Hij had meer geld dan zijn vier broers en vader bij elkaar. Wat hem wel pijn doet is dat wat hij allemaal aan zijn vrouw en kinderen wil geven niet in dank wordt aanvaard. Zijn vrouw wil die Porsche niet en zij wil ook niet dat hij hun kinderen zo verwent met materie. Hun hele huwelijk was dit al een struikelblok in hun ouderschapsrelatie, maar nu de kinderen de deur uit zijn blijkt hoe zeer Harry en zijn vrouw van elkaar vervreemd zijn. Wat bij mij een belletje doet rinkelen in dit verhaal is de onverschilligheid van Harry ten opzichte van zijn familie. Daarnaast zijn werkverslaving, die hij ontkent en dat hij ongepast geeft, waardoor zijn vrouw zich niet door hem gezien voelt terwijl hij zich juist zo inspant. Eigenlijk brengt Lotte onder woorden dat Harry in het verborgen nog steeds loyaal is aan zijn vader, al zal zij die term niet kennen. Ik besluit haar te stoppen want Harry sluit zich af voor haar poging echt contact te maken. Hij zal veel denken en weinig zeggen. In mijn beleven kan ik alle kanten op die moeten leiden naar passend en zichtbaar zorg gaan geven. Die van zijn wijze van geven aan zijn vrouw en gezin. Maar ja, dan loop ik de kans dat hij dat zal ervaren als partij kiezen voor Lotte en tegen hem, precies net na die tirade van zijn vrouw. Ik kan kiezen voor zijn geven aan zijn ouders. Maar die optie verwerp ik gelijk weer. Verkeerde timing, daar heeft hij nog geen zicht op. Dan blijft over hoe, en of, hij kan zien wat zijn vader hem heeft willen geven of waarvoor hij hem wilde behoeden. Ook niet de makkelijkste insteek. Waarschijnlijk is het geen praatgezin geweest, want Harry praat nog niet en niet spreken leidt tot verborgen loyaliteit. Dan besluit ik te beginnen bij waar hij in zijn gezin van herkomst zich verlaten heeft gevoeld en waar hij is gestopt met openlijk geven aan zijn ouders. Dus waar hij is gaan denken dat hij er niet meer toe deed. Ik ben ook benieuwd welke rol zijn moeder daarin speelde. Deze insteek sluit ook aan bij dat hij nu geeft wat ook niet gezien wordt. En ook niet besproken dus hoe zal het hun kinderen vergaan met betrekking van hun zijns-loyaliteit? Dus mogelijk twee, of drie, vliegen in een klap. Ik vertel mezelf in kleine stapjes te beginnen.

Zelf aan de slag
Wanneer jij bij jezelf onverschilligheid ten opzichte van je ouders, broers of zussen bemerkt, herken je dan ook dat je het beter of anders wilt doen dan de persoon waartegen jij je onverschillig opstelt? Wil je daarmee jezelf van waarde proberen te maken, in plaats van dat je afstemt met de ander wat hij van jou nodig heeft of wat jij geven vanuit vrijheid geven kunt? Zoek dan iemand om dit me te bespreken!

Nieuwe blogs als eerste via email ontvangen?
Vul dan hier je emailadres in:

Deze blogs worden geschreven door contextueel therapeut Gerrie Reijersen van Buuren om Nederland wijzer te maken. Ze probeert de diepere laag achter alledaagse thema’s te beschrijven. Niet de symptomen maar de oorzaken worden inzichtelijk gemaakt. Meer weten over leven vanuit je kracht?

Agenda

Nieuwsbrief

Contact

Neem contact op