BLOG: Jezelf wegcijferen zonder een ‘nul’ te worden
Jezelf kunnen aanpassen aan een persoon, situatie, klimaat, cultuur en gewoonten is een karaktereigenschap. Je hebt het -van nature- wel of niet. Met aanpassen wordt het aansluiten bij de ander of de situatie bedoeld, zonder jezelf daarbij uit het oog te verliezen. Kort gezegd: het gaat over flexibel zijn. Aanpassingsvermogen gaat gepaard met het aanvoelen van wat de ander nodig heeft en het inleven in een situatie, om vervolgens makkelijk aan te kunnen sluiten.
Het is van cruciaal belang dat je bewust kiest hoe je deze kwaliteit van jezelf inzet. Hierbij geldt, passend voor jezelf en passend voor de ander. Passend inzetten vereist het aangaan van een gesprek met de ander en ook met jezelf, zodat je met ieders belang rekening kunt houden. Jijzelf en anderen kunnen op deze manier veel baat hebben bij jouw kwaliteit van aanpassen. Echter, jijzelf en anderen kunnen ook veel last hebben van deze kwaliteit. Bijvoorbeeld wanneer je teveel met deze kwaliteit aan de slag gaat om jezelf te beschermen of het jezelf makkelijk te maken of juist om anderen te geven en het anderen naar de zin te maken.
Zo word je een kameleon. Je komt niet meer voor je eigen mening op, je spreekt je eigen belangen niet uit, of je schikt je in andermans wensen ten koste van jezelf. De prijs die je daarvoor betaalt kan hoog zijn. Anderen kunnen van jouw kwaliteit gebruik maken, maar ook misbruik wanneer jij dat toestaat. En…, jij op die wijze ook van de ander, omdat je dat toestaat.
Sonja en Jaap praktiseren polyamorie. Al jaren. Dat wil zeggen dat Jaap een vrouw heeft, Sonja, en een vriendin Dide. Dide is ook de vriendin van Sonja en huisvriendin van het gezin. Jaap en Sonja hebben twee volwassen kinderen. Sinds de kinderen uit huis zijn, is Dide steeds vaker lange perioden bij Jaap en Sonja. Ze eet mee en blijft regelmatig slapen. Ze kruipt dan bij Jaap en Sonja in bed. Eerst gezellig met een kopje thee, maar nu wordt het lichamelijke contact tussen Jaap en Dide steeds intiemer waar Sonja bij is. Ze mag eraan meedoen maar daar moet ze niet aan denken.
Alle drie staan ze in een poppetje -door Sonja gekozen- op tafel. De poppetjes die Jaap en Dide verbeelden staan dicht bij elkaar. Het poppetje dat Sonja zelf verbeeldt staat verder weg. Ze heeft er lang over gedaan haar poppetje neer te zetten, want ze hoort bij allebei. Ze heeft het poppetje wat haar kwaliteit van aanpassen verbeeldt nog steeds in haar hand. Haar derde poppetje, dat haar eigenheid verbeeldt, ligt nog voor haar op tafel. Ze heeft deze nog niet neergezet. Ik zie haar tobben en mijn hart gaat naar haar uit. Ik vraag: “Wie van jouw poppetjes” en wijs naar alle drie “is het meest zichtbaar voor hen?” Ik wijs daarbij naar de poppetjes die Jaap en Dide verbeelden. Zonder aarzelen zet ze het engeltje (als symbool voor de aanpasser) neer. Pal voor de poppetjes die Jaap en Dide verbeelden. “Wat betekent dat voor haar?” vraag ik en wijs op het eigenheid-poppetje van Sonja.
Met tranen in haar ogen en boosheid in haar stem zegt ze: “Ze kan er niet meer tegen. Ze voelt zich uit haar eigen bed gezet. En ze wil het niet meer zo! Maar ik zit in een innerlijk conflict want zij” en ze wijst op het engeltje, “kan niet anders dan toegeven, we kozen voor deze leefwijze en nu ben ik de spelbreker.” Haar ogen zijn gericht op haar volwassen poppetje, dat verder weg op de tafel staat, alleen.
Is dat zo? Is Sonja de spelbreker als ze als volwassen persoon, oprecht vanuit haar eigenheid, aangeeft wat voor haar kan en wat niet? Mag zij van zichzelf terugkomen op een eerder gekozen relationele visie? Wat maakt dat haar kwaliteit van aanpassen zover is doorgeschoten dat ze zichzelf aan het verloochenen is? Dat het haar relatie met haar man en haar vriendin vertroebelt? Wat is het? Vaak is het helpend daar achter te komen omdat het volwassen deel van een persoon het onderscheid kan maken tussen wat van zichzelf is en wat van de ander. Bij doorpraten over haar eigen visie op seksualiteit en intimiteit, blijkt onder andere dat in haar gezin van herkomst haar vader doorlopend minnaressen had en haar moeder net deed of ze dat niet wist. “Die had ook een aanpassertje en een grote ook”, zei Sonja over haar moeder. Nadat we hebben uitgevonden wat voor Sonja van wezenlijk belang is, komen we uiteindelijk uit op de noodzaak van het bespreekbaar maken en uit spreken wat ze wel en niet kan voor haar. Eerst met Jaap en later met Dide.
Hoe ze daar gaan uitkomen? Dat weet ik nog niet.
Vragen:
- Herken jij dat je niet uitspreekt wat je wel of niet kunt of wilt?
- Weet je wat dat voor je eigenheid, je diepste zelf betekent?
- Wie of wat zou je kunnen helpen jezelf juist in je eigenheid recht te doen?
- Wanneer je je niet uitspreekt, doe je dan de ander recht?
Nieuwe blogs als eerste via email ontvangen?
Vul dan hier je emailadres in: